Në një zhvillim historik me ndikim të thellë gjeopolitik, Kryeministri i Armenisë, Nikol Pashinyan, dhe Presidenti i Azerbajxhanit, Ilham Aliyev, janë takuar të enjten në Abu Dhabi, për të diskutuar hapat përfundimtarë drejt marrëveshjes së paqes, pas dekadash konflikti dhe tensioni në Kaukazin Jugor.
Ky është takimi i parë zyrtar bilateral që nga momenti kur të dyja palët ranë dakord mbi një draft të marrëveshjes për paqe. Por ajo që e bën këtë takim edhe më domethënës është mungesa totale e Rusisë, e cila për herë të parë është përjashtuar nga procesi i ndërmjetësimit.
Sipas Euronews, përjashtimi i Rusisë nuk ka qenë rezultat i ndonjë vendimi të Moskës, por pasojë e largimit të qëllimshëm të të dyja vendeve nga ndikimi i Kremlinit. Marrëdhëniet e përkeqësuara mes Armenisë dhe Rusisë, si dhe orientimi gjithnjë e më i qartë i Jerevanit dhe Bakut drejt Perëndimit, kanë ndryshuar rrënjësisht balancat në rajon.
Analistët ndërkombëtarë e cilësojnë këtë zhvillim si një sinjal të qartë se rendi i vjetër po zëvendësohet nga një qasje e re properëndimore, ku diplomacia, bashkëpunimi dhe respekti për sovranitetin e vendeve zëvendësojnë politikën destabilizuese të Kremlinit.
Pashinyan, i njohur për kursin e tij reformist dhe properëndimor, ka thelluar raportet me Bashkimin Europian dhe Shtetet e Bashkuara, ndërsa Azerbajxhani po kërkon të balancojë ndikimin rajonal duke u hapur ndaj bashkëpunimit me qendrat perëndimore të fuqisë.
Takimi në Abu Dhabi – një qendër neutrale dhe pragmatike në diplomacinë globale – përforcon idenë se karta e re e paqes në Kaukaz po shkruhet larg Moskës dhe më pranë Uashingtonit dhe Brukselit.
Ky proces jo vetëm që mund t’i japë fund një prej konflikteve më të gjata në hapësirën post-sovjetike, por edhe sinjalizon fundin e rolit paternalist të Rusisë në rajon – duke hapur rrugë për një të ardhme të qëndrueshme, me integrim më të thellë të Kaukazit Jugor në arkitekturën euroatlantike të sigurisë dhe zhvillimit.
