Në zgjedhjet lokale të ardhshme do të mund të marrin pjesë edhe kandidatët e pavarur për kryetarë komunash dhe listat për këshilltarë, gjë që rrjedh nga deklarata e kryetarit të Komisionit Shtetëror Zgjedhor (KSHZ), Boris Kondarko, dhënë pas miratimit të afateve për zgjedhjet. Ai u referua në nenin 60 të Kodit Zgjedhor, duke sqaruar se KSHZ-ja nuk ka të drejtë t’ia mohojë askujt të drejtën ligjore për të marrë pjesë në zgjedhje.
Kondarko tha se, në përputhje me Kushtetutën dhe Ligjin, çdo qytetar ka të drejtë të votojë dhe të zgjidhet, dhe se kjo e drejtë nuk mund t’i hiqet askujt. Sipas tij, neni 60 i Kodit Zgjedhor garanton qartë të drejtën e pjesëmarrjes në zgjedhje, si për partitë politike dhe koalicionet, ashtu edhe për grupet e zgjedhësve, pra edhe për kandidatët e pavarur.
Ky sqarim i Kondarkos erdhi si reagim ndaj njërit prej konkluzioneve të miratuara në mbledhjen e sotme të KSHZ-së, me të cilin u shfuqizua Rregullorja e KSHZ-së për rregullimin e procedurës së mbledhjes së nënshkrimeve. Siç shpjegoi kryetari i komisionit, shfuqizimi është në përputhje me vendimin e Gjykatës Kushtetuese, e cila shfuqizoi nenet 61 dhe 62 të Kodit Zgjedhor që lidhen me rritjen e kuotave për nënshkrimet e nevojshme të qytetarëve që kandidatët e pavarur për kryetarë komunash dhe listat për këshilltarë duhej t’i mblidhnin për t’u paraqitur në zgjedhje.
Kondarko theksoi se kjo nuk përfaqëson një vendim të KSHZ-së, por një zbatim të drejtpërdrejtë të rregullores ligjore, e cila ndjek vendimin e Gjykatës Kushtetuese për shfuqizimin e këtyre neneve të Kodit Zgjedhor që lidhen me numrin dhe përqindjen e nënshkrimeve të nevojshme për kandidim.
Në nenin 60, paragrafi 1 i Kodit Zgjedhor, në të cilin u referua Kondarko, thuhet: “Të drejtën për të paraqitur listë kandidatësh për deputetë, listë kandidatësh për anëtarë të këshillit, përkatësisht listë kandidatësh për kryetar komune, e kanë partitë politike të regjistruara, koalicionet, si dhe grupet e zgjedhësve.”
Pavarësia e pjesëmarrjes së kandidatëve pa mbledhje nënshkrimesh ishte e pasigurt për shkak të shfuqizimit të këtyre neneve në maj të këtij viti. Ndryshimet e Kodit Zgjedhor që përfshinin këto kuota u miratuan në mars të vitit të kaluar, para zgjedhjeve presidenciale dhe parlamentare, dhe duhej të zbatoheshin në zgjedhjet lokale të vitit 2025. Megjithatë, Kuvendi nuk ka miratuar ndryshime të reja në rregulloren ligjore që nga atëherë.
Për të konfirmuar këtë të drejtë, profesori universitar Denis Preshova, në një intervistë për “Prizma”, theksoi se kandidatët e pavarur kanë të drejtë të marrin pjesë në zgjedhje pa pasur nevojë të mbledhin nënshkrime, duke theksuar se Kodi Zgjedhor aktualisht nuk parashikon një numër apo përqindje të caktuar nënshkrimesh për paraqitjen e një liste kandidatësh.
Ndërkohë, kryetari i Kuvendit, Afrim Gashi, sot shpalli zyrtarisht zgjedhjet. Raundi i parë i zgjedhjeve për kryetarë komunash dhe lista këshilltarësh është caktuar për 19 tetor, ndërsa raundi i dytë për kryetarë komunash do të mbahet më 2 nëntor.
