Frika nga një përshkallëzim në konfliktin e Lindjes së Mesme po ndikon tashmë në çmimet e naftës, por reagimi i vërtetë i tregut do të bëhet i qartë vetëm kur të hapen kontratat me afat të caktuar për naftën Brent të dielën në mbrëmje sipas kohës së Nju Jorkut. Që nga fillimi i vitit, çmimi bazë është rritur me rreth 19% – në më shumë se 72 dollarë për fuçi, kryesisht për shkak të rreziqeve të ndërprerjeve të mundshme të eksporteve nga rajoni.
Siç raporton Wall Street Journal (WSJ), skenari më i keq për tregun mund të jetë një bllokadë iraniane e Ngushticës së Hormuzit – një kalim në det të thellë midis Iranit dhe Omanit, përmes të cilit transportohet çdo ditë pothuajse një e pesta e të gjithë naftës së konsumuar në botë. Më herët këtë muaj, çmimet ishin rritur pasi Teherani njoftoi se do të kufizonte pjesërisht trafikun përmes ngushticës për arsye “sigurie”.
Një bllokadë e plotë e ngushticës është një detyrë e paprecedentë dhe komplekse, vërejnë analistët e naftës. Në të njëjtën kohë, analistët në RBC Capital Markets vërejnë se Irani ndoshta ka aftësinë të sulmojë anijet cisternë në ngushticë dhe të minojë rrugën ujore.
Bridget Payne, drejtuese e parashikimit të energjisë në Oxford Economics, vëren se edhe ndërprerjet e vogla në transportin detar, të cilat do ta ulnin transportin detar me 50%, mund t’i çonin çmimet e naftës deri në 84 dollarë për fuçi. Një ndërprerje e plotë e tranzitit për një javë do të shkaktonte një rritje në 140 dollarë – një tronditje e krahasueshme me pasojat e një pushtimi të plotë rus të Ukrainës.
Sipas Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë, deri në vitin 2024, gati 40% e naftës që kalon nëpër ngushticë do të vijë nga Arabia Saudite. Mbretëria ka tubacione që i lejojnë asaj të anashkalojë pjesërisht këtë pengesë, por për shumicën e vëllimeve nuk ka rrugë alternative.
Irani vetë eksporton rreth 1.5 milion fuçi në ditë dhe, sipas analistëve në Kpler, ka ngarkuar cisterna me sasinë maksimale të mundshme të naftës përballë një pranie ushtarake në rritje të SHBA-së. Një pjesë e këtij vëllimi ndoshta ende nuk ka blerës. Kina – klientja kryesore e Iranit – kohët e fundit ka ulur blerjet e saj nga Teherani, duke rritur importet nga Rusia.
