Ari po qëndron i qëndrueshëm pavarësisht luftës dhe rritjes së çmimeve të naftës, pasi paqëndrueshmëria e tij e fundit dhe një dollar i fortë po e ulin tërheqjen si strehë e sigurt.
Ndërsa lufta kundër Iranit hyri në ditën e saj të 18-të të martën, çmimi i arit që zakonisht konsiderohet si një aset i sigurt në kohë pasigurie ka mbetur papritur i qëndrueshëm.
Që kur Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit më 28 shkurt, konflikti është përshkallëzuar në të gjithë rajonin, duke ngritur shqetësime për ndikimin në ekonominë globale.
Më 2 mars, Ebrahim Jabari, këshilltar i lartë i komandantit të përgjithshëm të Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC), njoftoi se Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth 20 për qind e naftës dhe gazit në botë ishte “mbyllur”, duke bërë që çmimet e naftës të rriteshin mbi 100 dollarë për fuçi, shkruan Aljazeera.
Edhe tregjet e aksioneve kanë rënë gjatë dy javëve të fundit për shkak të pasigurisë nga lufta, por çmimet e arit kanë mbetur të qëndrueshme.
Çfarë po ndodh me çmimet e arit?
Ari ka mbetur përgjithësisht i qëndrueshëm rreth nivelit 5,000 dollarë për ons në ditët e fundit.
Të martën, çmimi spot i arit ishte pothuajse i pandryshuar, në 5,001.36 dollarë për ons në orën 11:00 GMT. Ari spot është çmimi me të cilin blihet dhe shitet ari fizik për dorëzim të menjëhershëm.
Kontratat e ardhshme të arit në SHBA për dorëzimet në prill u rritën vetëm 0.1 për qind, në 5,005.20 dollarë.
A është kjo e papritur?
Po. Kjo mungesë lëvizjeje është befasuese, pasi zakonisht çmimet e arit rriten gjatë krizave ekonomike, kur investitorët kërkojnë vende të sigurta për të mbrojtur paratë e tyre.
Kjo është veçanërisht e vërtetë gjatë konflikteve globale.
Për shembull, kur Rusia nisi pushtimin e plotë të Ukrainës, çmimet e arit u rritën ndjeshëm. Sanksionet ndaj Rusisë krijuan një “valë paniku” mes bankave qendrore dhe ndryshuan dinamikën e çmimeve të arit, me vende si Kina që rritën blerjet për të ulur varësinë nga dollari amerikan.
Megjithatë, në rastin e luftës SHBA-Izrael kundër Iranit, reagimi ka qenë ndryshe.
Pse kanë mbetur të pandryshuara çmimet e arit?
Tregtarët mund të presin që Rezerva Federale e SHBA-së të ndalojë uljen e normave të interesit dhe ndoshta edhe t’i rrisë ato për shkak të inflacionit në rritje.
Kjo i bën asetet në dollar më tërheqëse, ndërsa ari që nuk sjell interes bëhet më pak tërheqës.
Një tjetër faktor është se ari kishte performuar mirë që në fillim të vitit.
“Ari ishte rritur aq shumë më parë sa tani po reagon më pak ndaj luftës”, thonë ekspertët.
Gjithashtu, forcimi i dollarit e bën më të vështirë rritjen e çmimit të arit, pasi ai tregtohet në dollarë. Një dollar i fortë ofron një alternativë tjetër të sigurt për investitorët.
Rritja e çmimeve të naftës mund të çojë gjithashtu në inflacion më të lartë, gjë që e bën dollarin edhe më tërheqës.
A është ende ari një investim i sigurt?
Jo për momentin.
Ekspertët thonë se ari nuk shihet më si një mbrojtje e fortë ndaj pasigurisë siç ishte më parë, por më tepër si një aset spekulativ.
Investitorët tradicionalë të arit, përfshirë bankat qendrore, po tregohen më të kujdesshëm për shkak të paqëndrueshmërisë së tij.
Çfarë pritet më tej?
Ekspertët thonë se është e vështirë të bëhen parashikime për shkak të pasigurisë në Lindjen e Mesme.
Për një rritje të fortë të çmimit të arit, duhet të ndodhin dy gjëra:
Një sinjal i qartë nga Rezerva Federale për uljen e normave të interesit
Një përshkallëzim ose zgjatje e luftës
Sa më shumë të zgjasë konflikti dhe të rritet pasiguria, aq më shumë ka gjasa që ari të rikthehet si një “strehë e sigurt”.
