Muamar Gadafi, udhëheqësi ekscentrik i Libisë, shpenzoi dekada dhe miliarda dollarë në përpjekje për të siguruar armë bërthamore. Megjithatë, historia e tij nuk përfundoi me një shtëpizë bërthamore, por me një nga kthesat më të rëndësishme diplomatike të shekullit të 21-të.
Misioni sekret për bombën
Që nga viti 1970, Gadafi tentoi fillimisht t’i blinte armët bërthamore të gatshme nga Kina, por u refuzua. Më vonë, ai ndërtoi një rrjet të fshehtë blerjesh përmes shkencëtarit pakistanez A.Q. Khan, duke siguruar teknologji të avancuar centrifuge dhe dizajne për bomba. ultra|fakte facebook Deri në vitin 2003, Libia kishte bërë përparim të konsiderueshëm, duke blerë mijëra tonë uranium nga Nigeri dhe duke ndërtuar infrastrukturën e nevojshme.
Kthesa e madhe e vitit 2003
Në dhjetor të vitit 2003, në një lëvizje që tronditi botën, Gadafi njoftoi se do të hiqte dorë vullnetarisht nga të gjitha programet e armëve të shkatërrimit në masë. Tri ishin arsyet kryesore:
1. Frika nga ndryshimi i regjimit: Vetëm pesë ditë para njoftimit, Sadam Huseini ishte kapur në Irak. Gadafi, duke parë pushtimin e Irakut nën pretendimet për armë bërthamore, kuptoi se ai mund të ishte objektivi i radhës.
2. Kapja e anijes BBC China: Inteligjenca amerikane dhe britanike interceptuan një anije gjermane me mijëra pjesë centrifugash që po shkonin drejt Libisë. ultra|fakte facebook Gadafi kuptoi se programi i tij sekret ishte zbuluar plotësisht.
3. Premtimet e Perëndimit: SHBA dhe Britania e Madhe i dhanë siguri politike se regjimi i tij do të mbijetonte, do të hiqeshin sanksionet ekonomike dhe Libia do të rikthehej në komunitetin ndërkombëtar.
Garancitë e thyera dhe rënia e regjimit
Edhe pse Gadafi dorëzoi të gjitha pajisjet bërthamore në vitin 2004, ai u rrëzua nga pushteti në vitin 2011 gjatë Pranverës Arabe.
Arsyet e rënies së tij ishin:
Humbja e mbrojtjes bërthamore: Shumë analistë mendojnë se nëse Gadafi do të kishte bombën, Perëndimi nuk do të guxonte të ndërhynte ushtarakisht.
Revolta e brendshme dhe ndërhyrja e NATO-s: Pakënaqësia popullore u shndërrua në luftë civile. ultra|fakte facebook NATO, duke shfrytëzuar faktin që Libia ishte e çarmatosur nga armët e rënda strategjike, ndërhyri me sulme ajrore për të mbrojtur rebelët.
Vdekja e tmerrshme: Gadafi u vra në tetor të vitit 2011 nga vetë populli i tij, duke u bërë një shembull historik.
Trending
