Situata është përkeqësuar pas publikimit nga autoritetet iraniane të një harte të re, me të cilën Teherani riafirmon pretendimet për kontroll mbi një zonë të gjerë ujore në të dy anët e Ngushticës së Hormuzit.
Vendimi i Iranit për të forcuar kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit po përkeqëson situatën e mijëra marinarëve të mbetur të bllokuar në Gjirin Persik, ndërsa lufta dhe tensionet rajonale vazhdojnë të paralizojnë një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë.
Sipas raportimit të Reuters, më shumë se 20 mijë marinarë ndodhen aktualisht në rreth 2 mijë anije të bllokuara në Gjirin Persik. Shumë prej tyre nuk lejohen të largohen nga anijet, përballen me mungesë furnizimesh bazë si ushqim dhe ujë të pijshëm, si dhe jetojnë në pasiguri të vazhdueshme për shkak të rrezikut të sulmeve ushtarake.
Situata është përkeqësuar pas publikimit nga autoritetet iraniane të një harte të re, me të cilën Teherani riafirmon pretendimet për kontroll mbi një zonë të gjerë ujore në të dy anët e Ngushticës së Hormuzit. Ky veprim interpretohet si një sinjal se Irani synon të zgjasë kontrollin efektiv mbi kalimin detar strategjik.
Ngushtica e Hormuzit konsiderohet një nga pikat më të rëndësishme të transportit të naftës dhe gazit në nivel global. Çdo kufizim i lëvizjes në këtë korridor ndikon drejtpërdrejt në tregjet ndërkombëtare të energjisë dhe në zinxhirët globalë të furnizimit.
Marinarët përballen me izolim dhe frikë të vazhdueshme
Për gati tre muaj, shumë ekuipazhe kanë jetuar të izoluar në hapësira të kufizuara të anijeve, duke kaluar kohën mes kabinave të vogla, ambienteve të përbashkëta dhe kuvertave të ekspozuara ndaj temperaturave të larta.
“E vetmja gjë që bëjmë këtu është të mendojmë si ta kalojmë natën dhe të lutemi që të mos goditemi gjatë ndonjë sulmi”, deklaroi për Reuters marinari indian Salman Siddiqui nga anija ku ndodhet i bllokuar.
Sipas raportit, Ngushtica e Hormuzit u mbyll nga Irani pasi më 28 shkurt nisën sulmet amerikano-izraelite kundër Iranit. Që prej asaj kohe, mijëra anije mbetën të bllokuara në Gjirin Persik, ndërsa negociatat për armëpushim nuk kanë sjellë rezultat.
Irani vendos rregulla të reja për kalimin e anijeve
Autoriteti i sapokrijuar iranian “Persian Gulf Strait Authority”, i ngritur për të menaxhuar kërkesat për kalim në ngushticë, publikoi një hartë të re ku përcakton atë që e quan “zonë detare të kontrolluar”.
Kjo situatë ka krijuar vonesa të mëdha në transportin detar dhe ka rritur kostot operative për kompanitë ndërkombëtare të transportit.
Federata Ndërkombëtare e Punëtorëve të Transportit paralajmëron për kushte të rënda
Federata Ndërkombëtare e Punëtorëve të Transportit (ITF), e cila përfaqëson marinarët dhe punonjësit e transportit në nivel global, tha se ka marrë mijëra kërkesa për ndihmë nga ekuipazhet e bllokuara.
Mohamed Arrachedi, koordinator i ITF-së për botën arabe dhe Iranin, deklaroi se marinarët janë bërë veçanërisht të cenueshëm për shkak të konfliktit.
Ai përmendi raste të vonesave në pagesa, mungesë furnizimesh, refuzim për riatdhesim të ekuipazheve dhe frikë të vazhdueshme nga sulmet me raketa dhe dronë.
“Sjellja e luftës në një korridor kaq të rëndësishëm detar ka krijuar presion të jashtëzakonshëm mbi ekuipazhet dhe industrinë e transportit”, thuhet në vlerësimet e ITF-së.
Pasoja për tregtinë globale dhe tregjet e energjisë
Ekspertët e transportit detar dhe energjisë paralajmërojnë se çdo zgjatje e bllokadës në Ngushticën e Hormuzit mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta në ekonominë globale.
Një pjesë e konsiderueshme e eksporteve botërore të naftës kalon përmes kësaj ngushtice. Kufizimet në qarkullimin detar kanë nisur të ndikojnë në ritmin e furnizimeve dhe në rritjen e kostove të sigurimit dhe transportit.
Ndërkohë, marinarët mbeten në pritje të një zgjidhjeje diplomatike që do t’u lejonte rikthimin në lëvizje të anijeve dhe kthimin e tyre në shtëpi.
