Parlamenti miratoi me 66 vota pro dhe asnjë kundër propozimin për ndryshimin e Kushtetutës. Reforma synon t’u heqë presidentit dhe anëtarëve të qeverisë mbrojtjen nga përgjegjësia penale për veprat që lidhen me ushtrimin e detyrës, ndërsa Podgorica përgatit edhe kontrollin paraprak të integritetit për kandidatët për poste qeveritare.
Mali i Zi ka ndërmarrë një hap të rëndësishëm në luftën kundër korrupsionit, duke nisur procedurën kushtetuese për heqjen e imunitetit të anëtarëve të qeverisë për veprat penale që lidhen me detyrën zyrtare. Parlamenti malazez miratoi të enjten propozimin për ndryshimin e Kushtetutës, duke synuar që posti i ministrit të mos mund të shërbejë si mbrojtje nga përgjegjësia penale në rastet e korrupsionit.
Propozimi i paraqitur nga qeveria mori 66 vota pro, pa asnjë votë kundër dhe pa abstenime, sipas Vijesti. Ai parashikon ndryshimin e nenit 86, paragrafi 4, të Kushtetutës së Malit të Zi, duke përjashtuar nga imuniteti presidentin dhe anëtarët e qeverisë kur bëhet fjalë për vepra penale kundër detyrës zyrtare, kategori ku përfshihen vepra që përbëjnë thelbin e korrupsionit.
Kryeministri Milojko Spajić e paraqiti votimin si një ndryshim të rëndësishëm në raportin mes pushtetit politik dhe përgjegjësisë para ligjit.
“Që nga sot, anëtarët e Qeverisë së Malit të Zi barazohen me të gjithë qytetarët për sa i përket përgjegjësisë për veprat penale të korrupsionit”, deklaroi Spajić në platformën X.
Sipas tij, miratimi i propozimit për ndryshimin e Kushtetutës nënkupton se funksioni politik nuk mund të përdoret më si mbrojtje nga përgjegjësia penale.
“Me këtë, Mali i Zi bën një hap të rëndësishëm drejt një sistemi ku askush, pavarësisht funksionit që ushtron, nuk është mbi ligjin”, tha kryeministri malazez. Ai shtoi se kush e kryen punën “me ndershmëri dhe përgjegjësi” nuk ka arsye të ketë frikë nga përgjegjësia apo të mbrohet përmes funksionit që mban.
Çfarë ndryshon për ministrat
Ndryshimi synon posaçërisht imunitetin e presidentit dhe anëtarëve të qeverisë për veprat penale kundër detyrës zyrtare. Qeveria e kishte miratuar propozimin që më 16 prill dhe më pas e kishte dërguar në procedurë parlamentare.
Pra, reforma nuk duhet interpretuar si një heqje e pakufizuar e çdo forme imuniteti për çdo situatë. Ajo synon mbrojtjen kushtetuese që lidhet me përgjegjësinë penale për veprat e kryera në ushtrimin e funksionit dhe që përfshihen në kategorinë e veprave kundër detyrës zyrtare.
Zëvendëskryeministri për sistemin politik, drejtësinë dhe antikorrupsionin, Momo Koprivica, deklaroi gjatë debatit parlamentar se qëllimi është që të gjithë të jenë të barabartë para ligjit. Ai theksoi gjithashtu se legjislacioni aktual nuk e njeh imunitetin për veprat për të cilat parashikohet dënim më i lartë se pesë vjet burg.
Kjo do të thotë se ndryshimi kushtetues synon të vendosë një standard më të qartë dhe të drejtpërdrejtë në aktin më të lartë juridik të vendit për përgjegjësinë e anëtarëve të ekzekutivit në çështjet e korrupsionit.
Jo vetëm imuniteti, qeveria kërkon edhe kontroll të integritetit
Heqja e imunitetit është vetëm një prej dy mekanizmave antikorrupsion që qeveria e Spajić kërkon t’i përfshijë në Kushtetutë.
Mekanizmi tjetër parashikon kontroll të detyrueshëm paraprak të integritetit të kandidatit për kryeministër dhe kandidatëve për anëtarë të qeverisë, përpara marrjes së detyrës. Qeveria e ka dërguar edhe këtë propozim në procedurë parlamentare më 17 gusht.
Nëse edhe kjo nismë përparon në procedurën kushtetuese, Mali i Zi do të krijonte dy nivele kontrolli: verifikim të integritetit përpara marrjes së një posti qeveritar dhe heqjen e mbrojtjes së imunitetit për vepra të caktuara penale të lidhura me detyrën gjatë ushtrimit të funksionit.
Qeveria malazeze i paraqet të dyja ndryshimet si pjesë të forcimit të sundimit të ligjit dhe standardeve antikorrupsion.
Votimi i 3 shtatorit ka edhe peshë politike për faktin se propozimi kaloi në Parlament pa asnjë votë kundër ose abstenim. Kryeministri Spajić e përmblodhi synimin politik të reformës me parimin se funksioni publik nuk duhet ta vendosë mbajtësin e tij mbi qytetarët e tjerë kur bëhet fjalë për përgjegjësinë për korrupsion.
