Studiues nga Pensilvania kanë paraqitur një analizë të detajuar të dimrit bërthamor, një skenar apokaliptik që do të sillte uri masive për miliarda njerëz deri në tetë vjet pas një konflikti global bërthamor. Sipas ekspertëve, dimri bërthamor, një skenar që vjen pas një lufte bërthamore, do të çonte në humbje të paimagjinueshme njerëzore në miliarda për shkak të rënies së plotë të bujqësisë.
Misri, një kulturë kryesore globale, nuk do të ishte në gjendje të mbijetonte pa nxehtësi dhe rrezet e diellit të mjaftueshme. Si rezultat, të mbijetuarit e shpërthimeve bërthamore do të përballeshin me sfidën e mbijetesës në kushte të urisë masive, shpjegojnë studiuesit.
Armët bërthamore dihet se lëshojnë sasi të mëdha energjie përmes shpërthimit, nxehtësisë dhe rrezatimit radioaktiv. Tymi i krijuar nga zjarret e shkaktuara nga armët bërthamore do të ngrihej në atmosferë dhe do të fshihte Diellin. Errësira që rezulton do të çonte në një rënie drastike të temperaturave, dështim të të korrave, uri dhe vdekje – një fenomen i njohur si dimër bërthamor.
“Për të mbijetuar, duhet të jemi të përgatitur”, thotë Yuning Shi, autori kryesor i studimit dhe ekspert i bimëve në Universitetin Shtetëror të Pensilvanisë.
Një ekspert e përshkroi së fundmi dimrin bërthamor si një kërcënim real dhe jashtëzakonisht aktual në kontekstin e luftës në Ukrainë.
Në studimin e tyre, Shi dhe kolegët e tij analizuan se si skenarë të ndryshëm të dimrit bërthamor do të ndikonin në prodhimin botëror të misrit, kulture drithërash më e shpërndarë gjerësisht në planet. Kjo kulturë me rëndësi globale kultivohet gjerësisht për konsum njerëzor dhe shtazor, me zona të gjera të dedikuara për prodhim global.
Për shkak të rolit vendimtar të misrit, kjo kulturë mund të shërbejë si një tregues i fatit të të gjithë bujqësisë në një dimër bërthamor, duke nënkuptuar se kultura të tjera të rëndësishme si orizi dhe gruri do të pësonin gjithashtu një katastrofë të ngjashme.
Duke përdorur simulime kompjuterike, shkencëtarët modeluan prodhimin e misrit në 38,572 vende në të gjithë botën sipas gjashtë skenarëve të konfliktit bërthamor me intensitet në rritje. Në skenarë të ndryshëm, sasia e tymit që bllokon rrezet e diellit të lëshuar në atmosferë varionte nga 5 milionë në një shifër marramendëse prej 165 milionë tonësh.
Siç pritej, shkalla e rënies së rendimenteve të misrit do të ndryshonte në varësi të shkallës së konfliktit. Një konflikt rajonal bërthamor, i cili do të dërgonte rreth 5.5 milionë ton tym në atmosferë, mund të zvogëlonte prodhimin vjetor global të misrit me 7 përqind. Nga ana tjetër, një konflikt bërthamor global që do të dërgonte 165 milionë ton tym në atmosferë mund të rezultonte në një rënie të rendimenteve vjetore të misrit deri në 80 përqind.
Një ulje e prodhimit global të të korrave me 80 përqind do të kishte pasoja katastrofike, duke çuar në një krizë globale të furnizimit me ushqim.
Në skenarët më të këqij, kërkesa për misër do të rritej shumë herë mbi nevojat aktuale për farëra, thotë ekipi, ndërsa prodhimi dhe shpërndarja e farërave mund të kufizohen në mënyrë drastike. Edhe një ulje relativisht modeste e prodhimit global të të korrave prej 7 përqind do të kishte një ndikim serioz në sistemin dhe ekonominë globale ushqimore, duke rezultuar me shumë gjasa në rritjen e pasigurisë ushqimore.
