Tensionet gjeopolitike dhe konfliktet ushtarake shpesh tronditin tregjet financiare dhe vënë në provë durimin e investitorëve. Megjithatë, historia tregon se pikërisht periudhat e tilla shpesh kanë qenë pika kthese për krijimin e pasurisë afatgjatë.
Çmimet e aseteve në bursa varen në masë të madhe nga emocionet e investitorëve. Në kohë të mira dominon euforia, kompanitë mbivlerësohen dhe rreziku nënvlerësohet. Por kur shfaqen sinjale krize, euforia shndërrohet shpejt në panik, duke çuar në rënie të forta të çmimeve – diçka që aktualisht po ndodh në tregjet globale për shkak të konflikteve në Lindjen e Mesme.
Në kushte të tilla, ekspertët rekomandojnë disiplinë dhe një qasje afatgjatë.
Rregulli i parë është të mos bini në panik. Rëniet janë pjesë normale e ciklit të tregut, ndërsa historia tregon se çdo krizë e madhe – nga kriza financiare e vitit 2008 deri te pandemia – në fund ka përfunduar me rimëkëmbje.
Së dyti, investitorët duhet t’i përmbahen planit të tyre afatgjatë. Luhatjet afatshkurtra nuk duhet të ndryshojnë strategjinë, përveç nëse ndryshojnë qëllimet personale financiare.
Krizat gjithashtu hapin mundësi për të blerë me çmime më të ulëta. Investitori i njohur Warren Buffett shpesh thekson se koha më e mirë për të blerë është kur të tjerët shesin, pra kur tregu është në panik.
Një nga strategjitë më të rëndësishme është investimi i rregullt, i cili ul çmimin mesatar të hyrjes dhe rrit potencialin për fitim. Në të njëjtën kohë, ekspertët paralajmërojnë se është pothuajse e pamundur të “kapet” pika më e ulët e tregut.
Diversifikimi mbetet mbrojtja kryesore – shpërndarja e investimeve në sektorë, rajone dhe lloje të ndryshme asetesh, si aksione, obligacione dhe ar, mund të ulë ndjeshëm rrezikun.
Rekomandohet gjithashtu që një pjesë e mjeteve të mbahet në para të gatshme, për të shfrytëzuar mundësitë kur ato paraqiten.
Për më tepër, investitorët duhet të ribalancojnë rregullisht portofolin, të fokusohen në kompani cilësore me financa të qëndrueshme dhe të shmangin lëvizjet e tepërta të rrezikshme në përpjekje për të kompensuar humbjet.
Në fund, ekspertët këshillojnë të kufizohet ekspozimi ndaj lajmeve të përditshme dhe luhatjeve afatshkurtra, pasi ato shpesh çojnë në vendime emocionale dhe të gabuara.
Edhe pse teorikisht shumica e investitorëve e dinë se duhet të blejnë kur çmimet janë të ulëta, në praktikë pikërisht atëherë është më e vështira të ruhet qetësia. Dallimi mes investitorëve të suksesshëm dhe atyre të pasuksesshëm zakonisht nuk qëndron te njohuritë, por te disiplina dhe sjellja në kohë krize.(INA)
