Ai lindi më 20 janar 1953 në Brooklyn, New York. Prindërit e tij ishin hebrenj amerikanë, pjesë e komunitetit hebre urban të Nju Jorkut. Nuk vinte nga familje e pasur apo elitare. Babai punonte si kopshtar për bashkinë, nëna si ndihmëse shkollore.
Jeffrey Epstein ndër vite u bë një financier amerikan, shumë i pasur dhe shumë i lidhur me njerëz të pushtetshëm. Zyrtarisht merrej me investime. Në realitet u bë i famshëm për një nga skandalet më të rënda të abuzimit seksual në dekadat e fundit.
Ai akuzohej se për vite me radhë kishte krijuar një rrjet trafikimi dhe shfrytëzimi seksual të vajzave të mitura. Vajzat rekrutoheshin me premtime pune apo parash dhe dërgoheshin në rezidencat e tij në SHBA, Karaibe dhe gjetkë.
Ajo që e bën çështjen edhe më të rëndë është rrethi i tij shoqëror. Epstein kishte kontakte të drejtpërdrejta me politikanë, biznesmenë, akademikë, figura mbretërore dhe njerëz shumë me ndikim ndërkombëtar. Kjo ngriti dyshime serioze se ai jo vetëm abuzonte, por edhe shantazhonte njerëz të fuqishëm.
Në vitin 2008 ai u dënua lehtë, çuditërisht lehtë, për krime të rënda. Kjo ushqeu bindjen se ishte i mbrojtur. Në vitin 2019 u arrestua sërish për trafikim seksual të të miturve. Pak javë më vonë u gjet i vdekur në burg. Zyrtarisht u shpall vetëvrasje, por shumë njerëz nuk e besojnë këtë version.
“Dosjet Epstein” janë dokumente gjyqësore, lista emrash, dëshmi dhe lidhje që tregojnë se sa i thellë ishte rrjeti i tij dhe sa shumë njerëz të fuqishëm u përfshinë ose u mbrojtën.
Me pak fjalë, Epstein nuk ishte thjesht një pervers i pasur. Ishte nyje e errët mes parasë, pushtetit, krimit dhe hipokrizisë globale.
Si dhe kush e zbuloi Dosjen Epstein?
Dosja Epstein nuk doli nga qielli dhe as nga ndonjë shërbim sekret. U zbulua hap pas hapi, nga këmbëngulja e viktimave, disa gazetarë kokëfortë dhe pak prokurorë që nuk pranuan ta mbyllnin gojën.
Gjithçka nisi në fillim të viteve 2000. Vajza të reja në Florida filluan të denonconin Jeffrey Epstein për abuzim seksual. Policia lokale e hetoi dhe në vitin 2005 u ngritën akuza serioze. Por në vitin 2008, Epstein arriti një marrëveshje skandaloze me prokurorin federal Alexander Acosta. Dënim minimal. Pa burg real. Pa hetim të rrjetit. Kjo ishte pika ku shumë gjëra u mbuluan.
Dosja u ringjall falë gazetarëve hulumtues. Sidomos Julie K. Brown e Miami Herald. Ajo publikoi në vitin 2018 serinë investigative “Perversion of Justice”, ku tregoi si ishte fshehur rasti, si ishin heshtur viktimat dhe si ishte mbrojtur Epstein nga sistemi. Ky investigim e detyroi drejtësinë amerikane ta rihapte çështjen.
Në vitin 2019 Epstein u arrestua sërish, kësaj here nga prokuroria federale e New Yorkut, për trafikim seksual të të miturve. Pas arrestimit, dolën dokumente gjyqësore, dëshmi të viktimave, regjistra fluturimesh, lista kontaktesh. Këto u quajtën në publik “Dosjet Epstein”.
Një pjesë tjetër doli nga procesi civil i Virginia Giuffre kundër Ghislaine Maxwell. Në këto dokumente u përmendën emra njerëzish shumë të fuqishëm. Jo të gjithë të përfshirë domosdoshmërisht në krime, por mjaftueshëm sa për të treguar sa i thellë ishte rrjeti.
Pas vdekjes së Epstein në burg në vitin 2019, presioni publik u rrit edhe më shumë. Gjykatat nisën të hapnin dokumente të mbyllura prej vitesh. Në vitet 2023–2024 u publikuan pjesë të tjera të dosjeve, duke konfirmuar se sistemi për vite me radhë kishte zgjedhur të mos shihte.
Pra, nuk e zbuluan “të fortët”. E zbuluan viktimat që nuk heshtën, gazetarët që nuk u trembën dhe presioni publik që nuk u shua. Dhe kjo është arsyeja pse dosja Epstein mbetet e rrezikshme edhe sot. Jo për atë që dihet, por për atë që ende është fshehur.
Si u pasurua Epsteini?
Epstein nuk u pasurua në mënyrë klasike. Nuk ndërtoi kompani, nuk shpiku asgjë, nuk la pas ndonjë gjurmë normale biznesi.
Fillimi i tij ishte modest. Në vitet 1970 punonte si mësues matematike në një shkollë private në New York. Pa diplomë universitare. Pastaj, papritur, kalon në financë. Kjo është pika e parë e errët.
Në fund të viteve 1970, ai u punësua në bankën investuese Bear Stearns, falë një klienti të pasur që e rekomandoi. Edhe aty nuk qëndroi gjatë. U largua në rrethana të paqarta, por kishte bërë lidhje.
Hapi i madh ndodhi kur u afrua me Leslie Wexner, miliarder amerikan dhe pronar i imperiumit Victoria’s Secret. Wexner i dha Epstein-it diçka që nuk ia jep askujt:
kontroll pothuajse të plotë mbi financat e tij personale.
Për vite me radhë, Epstein menaxhoi pasurinë e Wexner-it. Në këtë periudhë, ai fitoi rezidenca luksoze, përfshirë vilën famëkeqe në New York, që në fakt iu transferua nga vetë Wexner për një çmim simbolik. Kjo është e dokumentuar.
Më pas Epstein krijoi një firmë private, J. Epstein & Co., që pretendonte se menaxhonte pasuri vetëm për miliarderë. Por firma kishte shumë pak klientë të njohur. Nuk ka bilance publike. Nuk ka transparencë. Asnjë rekord normal për një njeri kaq të pasur.
Këtu fillon misteri i vërtetë.
Ai jetonte si miliarder, por askush nuk e dinte saktë nga vinte paraja. As bankierët, as gazetarët financiarë. Shumë analistë thonë se ai fitonte jo nga investimet, por nga ndërmjetësimi i sekreteve. Lidhje. Informacion. Shantazh.
Kjo shpjegon pse rrethi i tij përfshinte politikanë, princa, akademikë, shefa shërbimesh dhe njerëz shumë të fuqishëm. Ai nuk ishte thjesht financier. Ishte njeri që dinte gjëra.
Me pak fjalë
Epstein nuk u bë i pasur sepse ishte gjeni i financës.
U bë i pasur sepse u bë i dobishëm për njerëz shumë të fuqishëm.
Dhe kur u bë i rrezikshëm, historia e tij mori fund në një qeli burgu.
———
Çfar mësimi duhet të marrim nga kjo?
Së pari, mos e barazo kurrë pushtetin me moralin. Sa më lart dikush qëndron, aq më pak duhet besuar verbërisht. Historia tregon se krimet më të rënda shpesh nuk bëhen në errësirë, por pas dyerve luksoze, me kostum dhe fjalor të bukur.
Së dyti, hipokrizia është armiku më i madh i shoqërisë. Kur njerëz që flasin për vlera, ligj dhe etikë mbrohen mes vete, sistemi kalbet nga brenda. Dhe kur sistemi kalbet, viktimat mbeten vetëm. Prandaj heshtja është bashkëfajtore.
Së treti, drejtësia nuk duhet të ketë emra, miq apo privilegje. Në momentin që një i pasur ose i pushtetshëm trajtohet ndryshe nga një i varfër, aty lind llumi. Epstein nuk ishte aksident. Ishte produkt i një sistemi që mbyll sytë kur i leverdis.
Së katërti, respekt për viktimat, jo për reputacionet. Shoqëritë që shqetësohen më shumë për “emrin e mirë” të të fuqishmëve sesa për dhimbjen e viktimave, janë shoqëri të sëmura.
Dhe në fund, dyshim i shëndetshëm. Jo paranojë, por vigjilencë. Mos u mahnit nga titujt, pasuria apo fjalimet. Pyet gjithmonë kush përfiton, kush mbrohet dhe kush heshtet.
Llumi i këtij soji nuk zhduket vetë. Pastrohet vetëm kur njerëzit nuk pranojnë më të mashtrohen nga fasada dhe kur e vërteta vlen më shumë se frika.
