Pakistani është nën një presion të madh për të realizuar atë që disa diplomatë e konsiderojnë si mision të pamundur: të ndërmjetësojë një marrëveshje paqeje midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara për të stabilizuar ekonominë botërore, duke mbrojtur njëkohësisht delegatët që tashmë debatojnë për një armëpushim të brishtë .
Shefi i ushtrisë, Feldmarshal Asim Munir, dhe kryeministri Shehbaz Sharif u angazhuan në javë të tëra diplomacie për të ndaluar një luftë që mund të thellojë paqëndrueshmërinë përgjatë kufirit perëndimor të Pakistanit me Iranin dhe Afganistanin, me të cilët Pakistani ka shkëmbyer zjarr së fundmi, shkruan Reuters.
Autoritetet në fakt bllokuan pjesë të kryeqytetit Islamabad të enjten, ndërsa zyrtarët iranianë mbërritën me avion, me delegacionin amerikan, të udhëhequr nga zëvendëspresidenti JD Vance, që mbërriti të premten, transmeton Sinjali.
Pasi t’i kenë ulur Uashingtonin dhe Teheranin në tryezën e negociatave të shtunën, zyrtarët pakistanezë do të përpiqen t’i drejtojnë bisedimet drejt një marrëveshjeje të qëndrueshme, thonë analistët.
“Pakistani nuk dëshiron anarki në Iran si rezultat i luftës së vazhdueshme, e cila do ta përkeqësonte shumë situatën akute të sigurisë që ekzistonte më parë në krahun e saj perëndimor”, tha Kamran Bokhari, bashkëpunëtor i lartë rezident në Këshillin e Politikave të Lindjes së Mesme.
Roli i Pakistanit shënon një përmbysje të habitshme të fatit , me vendin e lënë në margjinat diplomatike deri vetëm një vit më parë. Suksesi në dialogun e së shtunës do të ndihmonte shumë në ruajtjen e rëndësisë së tij të re, ndërsa dështimi mund të gërryente lustrën e suksesit.
“Pakistani ka investuar publikisht kapital politik në ndërmjetësim; nëse bisedimet dështojnë, rrezikon të shihet si tepër premtuese dhe jo shumë e suksesshme”, tha Muhammad Faisal, një analist sigurie në Universitetin e Teknologjisë në Sydney.
Autoritetet në Islamabad kanë fortifikuar rrugët përreth hotelit luksoz Serena, ku dy burime thanë se do të zhvillohen bisedimet. Hoteli është pastruar nga mysafirët dhe është vendosur nën kontrollin e qeverisë, ndërsa rrugët që të çojnë në zonë janë mbyllur. Pikat e kontrollit, barrikadat dhe patrullat janë shtuar në të gjithë qytetin dhe janë vendosur forca shtesë sigurie.
Shkalla e masave paraprake tregon se sa i ekspozuar ndihet Pakistani, jo vetëm ndaj dhunës militante në vend, por edhe ndaj rrezikut që çdo ndërprerje mund të prishë një hapje delikate diplomatike. Zyrtarët e sigurisë thanë se masat shkuan përtej rregullimeve rutinë për një vizitë të profilit të lartë, me mbikëqyrje të shtuar të hapësirës ajrore dhe shërbime emergjente të vendosura në gatishmëri.
Ndërsa sulmet në qendrat kryesore urbane të Pakistanit janë bërë gjithnjë e më të rralla, militantizmi është rritur përgjatë rajoneve kufitare me Afganistanin që kur talebanët u rikthyen në pushtet atje në vitin 2021.
Një sulm vetëvrasës në Islamabad në shkurt rriti shqetësimet dhe ishte ndër arsyet pse Pakistani nisi sulmet ajrore në Afganistan disa ditë më vonë, duke çuar në javë të tëra luftimesh me aleatin e saj dikur të ngushtë.
“Duke pasur parasysh këto rreziqe, mungesën e kohës së përgatitjes dhe natyrën e profilit të lartë të këtyre bisedimeve, kjo është një vizitë shumë sfiduese nga një perspektivë sigurie dhe flet për rëndësinë që kjo administratë u kushton negociatave“, tha Elizabeth Threlkeld, drejtoreshë e Programit të Azisë Jugore në Qendrën Stimson.
Sfida për Pakistanin nuk është vetëm mbrojtja e vendit të takimit, por edhe parandalimi i mbingarkesës së diplomacisë nga forcat jashtë sallës, tha analisti i sigurisë Zahid Hussain.
“Ka indikacione se Izraeli e ka pranuar armëpushimin me kusht”, tha ai, duke shtuar se çdo përshkallëzim i ri mund ta ngushtojë shpejt hapësirën për negociata kuptimplote.
Orë para se Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, të njoftonte armëpushimin dyjavor të mërkurën, përpjekjet e ndërmjetësimit për t’i dhënë fund konfliktit dukeshin se kishin dështuar.
Por një përpjekje e fundit nga udhëheqja ushtarake dhe civile e Pakistanit e solli Iranin përsëri në tryezën e negociatave.
Bokhari tha se roli i Pakistanit kishte evoluar nga transmetimi i mesazheve në luajtjen e një roli aktiv në procesin e negociatave.
“Islamabadi ka aftësinë të formësojë perceptimet në të dyja anët“, tha ai.
“Shtëpia e Bardhë e Trump zgjodhi Munirin, Shehbazin etj., sepse amerikanët e dinin se pakistanezët jo vetëm që mund të flisnin me ta, por në fakt mund të ndikonin në mënyrën e të menduarit të iranianëve. Ndërsa procesi zhvillohet, pakistanezët gjithashtu fitojnë besim më të madh tek amerikanët, gjë që krijon një mundësi për Islamabadin që të formësojë edhe mënyrën e të menduarit të SHBA-së”.
Të shtunën, Islamabadi ka të ngjarë të ngrejë ankesat e vendeve të Gjirit, aleate me SHBA-në, të cilat u goditën nga sulmet iraniane gjatë konfliktit, thanë analistët.
Gjithashtu, do të përpiqet të shtyjë SHBA-në që të zgjerojë armëpushimin në Liban, kryeministri i të cilit kërkoi mbështetjen e Sharifit për t’i dhënë fund menjëherë sulmeve izraelite. Irani tha se kishte qenë në prag të përgjigjes ndaj sulmeve në Liban të mërkurën kur ndërhyri Pakistani.
Ndërsa Pakistani tani ka akses dhe besueshmëri të mjaftueshme për të ndërmjetësuar dhe ndoshta për ta mbajtur gjallë procesin, ai mund të mos ketë fuqi të mjaftueshme për të garantuar rezultatin që bota po pret: rihapjen e rrugës jetësore të transportit detar, Ngushticës së Hormuzit.
“Ajo që i mungon është një levë kuptimplote për të detyruar lëshime nëse SHBA-ja dhe Irani nuk janë të gatshëm të bien dakord”, tha Threlkeld.
“Ky mbetet një kufizim themelor për rolin që është në gjendje të luajë, dhe një kufizim që duhet ta luajë me kujdes”.
