Bashkimi Evropian po hyn në një epokë të re përgatitjeje për kriza, duke miratuar për herë të parë një plan të koordinuar për krijimin e rezervave strategjike me mallra thelbësore si ushqimi, uji, karburanti dhe ilaçet.
Ky veprim vjen mes shqetësimeve në rritje për një kërcënim të mundshëm ushtarak nga Rusia, por edhe përballë rreziqeve të tjera si pandemitë, fatkeqësitë natyrore dhe sulmet kibernetike.
Komisionerja e BE-së për Menaxhimin e Krizave, Haja Labib, theksoi qartë misionin e strategjisë së re:
“Qëllimi është shumë i thjeshtë: të sigurohet që furnizimet thelbësore që i mbajnë gjallë shoqëritë tona, veçanërisht ato që shpëtojnë jetë, të jenë gjithmonë të disponueshme. Sa më të përgatitur të jemi, aq më pak në panik jemi.”
Plani përfshin krijimin e një rrjeti evropian të rezervave me ushqime, ilaçe, gjeneratorë, materiale për pastrim uji, drone, urë lëvizëse dhe pajisje për riparimin e infrastrukturës. Lista e produkteve kritike do të azhurnohet rregullisht dhe do të përshtatet sipas rreziqeve të secilit shtet.
Deri në vitin 2026, BE synon të krijojë një qendër të përbashkët për furnizim me lëndë të para, ndërsa buxheti për mbështetje të bizneseve të vogla në fushën e barnave do të dyfishohet në 200 milionë euro deri në vitin 2027.
Shtete si Finlanda, Estonia dhe Çekia, që kanë kufij të gjatë me Rusinë, tashmë kanë praktika të mbledhjes së rezervave. Labib theksoi:
“Sigurisht, nëse keni një kufi një mijë kilometrash me Rusinë, është logjike të ndjeni kërcënimin e luftës. Megjithatë, në Spanjë, ata i konsiderojnë zjarret më të mundshme. Nuk ka një zgjidhje të vetme për të gjithë.”
Strategjia përfshin edhe një rrjet të monitorimit të ujërave të ndotura për të zbuluar herët sëmundjet infektive – një leksion i vlefshëm nga pandemia. Po ashtu, forcohen kapacitetet e flotës ajrore të emergjencave, duke u përballur me krizat klimatike që po shtohen.
BE ka kërkuar nga qytetarët të kenë “paketa mbijetese” me ushqime, ujë dhe sende thelbësore për të paktën 72 orë vetëmbrojtje, ndërsa vende si Suedia dhe Danimarka po shpërndajnë materiale dhe udhëzime për përgatitje në rast lufte apo emergjencash të mëdha.
Ndërkohë, Britania e Madhe, megjithëse jashtë BE-së, ka prezantuar Strategjinë e saj të Sigurisë Kombëtare 2025, duke paralajmëruar se për herë të parë në dekada, territori britanik mund të jetë nën kërcënim të menjëhershëm.
Labib përmblodhi urgjencën e situatës me një paralajmërim të qartë:
“Ne i dimë kërcënimet me të cilat përballemi… Këto rreziqe nuk janë më teorike, por reale. Kjo është arsyeja pse përgatitja po zhvendoset nga margjinat në ballë të mbrojtjes evropiane.”
Mes krizave të njëpasnjëshme dhe paqëndrueshmërisë globale, mesazhi i Brukselit është i qartë:
Përgatituni tani – që nesër të mos jetë shumë vonë.
