Arabia Saudite ka anuluar disa dërgesa të naftës së papërpunuar për klientët evropianë, të planifikuara për fundin e shtatorit, pas ndërprerjes së funksionimit të tubacionit strategjik Lindje–Perëndim.
Sipas burimeve të cituara nga Reuters, vendimi lidhet me mbylljen e tubacionit pas sulmeve të javës së kaluar. Ndërkohë, Associated Press raporton se dëmtimet mund ta mbajnë pjesën më të madhe të tubacionit jashtë funksionit për disa javë.
Tubacioni, rreth 1.200 kilometra i gjatë, transporton naftë nga lindja e Arabisë Saudite drejt portit Yanbu në Detin e Kuq. Ai është bërë veçanërisht i rëndësishëm gjatë konfliktit me Iranin, pasi i mundëson Riadit të shmangë Ngushticën e Hormuzit, ku trafiku detar është kufizuar ndjeshëm.
Eksportet nga Yanbu janë goditur
Arabia Saudite e mbylli tubacionin si masë paraprake pas sulmit me dronë. Autoritetet saudite thanë se dronët erdhën nga Iraku dhe ia atribuuan sulmin grupeve të mbështetura nga Irani.
Ndërprerja prek drejtpërdrejt transportin e naftës drejt Yanbu, një nga portet kryesore saudite në Detin e Kuq. Sipas vlerësimeve të kompanisë Rystad Energy, nëpërmjet kësaj rruge kanë kaluar mesatarisht rreth 2,6 deri në 4 milionë fuçi naftë në ditë që nga fundi i gushtit. Në skenarin e sipërm, kjo sasi përfaqëson rreth 4% të furnizimit botëror me naftë.
Rëndësia e kësaj rruge është rritur për shkak të problemeve të transportit në Ngushticën e Hormuzit dhe përkeqësimit të situatës së sigurisë në Detin e Kuq. Forcat Houthi të Jemenit, të mbështetura nga Irani, kanë zgjeruar kontrollin e tyre në zona strategjike pranë ngushticës Bab el-Mandeb, një tjetër pikë kyçe për transportin ndërkombëtar të energjisë.
Këto vlerësime mbeten të ndryshme dhe, deri tani, autoritetet saudite nuk kanë përcaktuar publikisht një afat për rikthimin e plotë të kapacitetit.
Çmimet e naftës nën presion
Problemet me tubacionin saudit kanë shtuar shqetësimet për furnizimin global. Nafta Brent tregtohej mbi 105 dollarë për fuçi të hënën, ndërsa tregu reagoi ndaj perspektivës së një ndërprerjeje disajavore të një prej rrugëve kryesore alternative ndaj Hormuzit.
Situata bëhet më e ndërlikuar për shkak të kufizimeve në dy prej korridoreve më të rëndësishme energjetike të rajonit: Ngushticën e Hormuzit në lindje dhe Bab el-Mandebin në hyrjen jugore të Detit të Kuq. Para konfliktit, rreth 20 milionë fuçi naftë dhe produkte të naftës kalonin çdo ditë nëpër Ngushticën e Hormuzit. Trafiku është rikthyer pjesërisht, por mbetet dukshëm nën nivelet e mëparshme.
Për Evropën, ndërprerja e dërgesave saudite shton presionin mbi furnizimin në një periudhë kur tregu ndërkombëtar përballet njëkohësisht me rreziqe në Gjirin Persik dhe në Detin e Kuq. Kohëzgjatja e riparimeve dhe aftësia e Arabisë Saudite për të përdorur rrugë alternative do të jenë faktorët kryesorë për ecurinë e furnizimit dhe të çmimeve në javët e ardhshme.
