Përshkallëzimi i luftimeve përgjatë bregdetit të Detit të Kuq ka detyruar dhjetëra mijëra civilë jemenas të largohen nga vendbanimet e tyre, ndërsa qindra familje po kalojnë ngushticën Bab al-Mandab drejt Xhibutit në kërkim të sigurisë.
Sipas vlerësimeve të Kombeve të Bashkuara, më shumë se 120 mijë persona janë zhvendosur nga vala e fundit e luftimeve. Vetëm gjatë ditëve të fundit, mbi 3 mijë refugjatë kanë mbërritur në kampin Markazi, në Obok të veriut të Xhibutit.
Përballë përshkallëzimit të konfliktit, civilët thonë se nuk shqetësohen se cila palë po sulmon, por për pasojat e bombardimeve mbi familjet e tyre.
“Si mund të rrija atje kur fëmijët e mi bërtisnin dhe dridheshin nga terrori?”, rrëfen Ibrahim Issa, një peshkatar nga qyteti bregdetar i Dhubabit, i cili u largua me familjen e tij me anijen e peshkimit. Bashkë me ta ai mori edhe disa dhi.
Luftimet janë intensifikuar pasi Houthit kanë avancuar përgjatë bregdetit të Jemenit drejt Bab al-Mandab, një nga pikat më strategjike detare në rajon, që lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit dhe Oqeanin Indian.
Arabia Saudite, e cila mbështet qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit, është përgjigjur me qindra sulme ajrore në zonat ku forcat Houthi po konsolidojnë pozicionet e tyre. Në të njëjtën kohë, Houthit kanë kryer sulme me dronë dhe raketa ndaj qyteteve dhe infrastrukturës në jugperëndim të Arabisë Saudite.
Për civilët që po largohen nga zonat e luftimeve, dallimi mes palëve është i parëndësishëm përballë rrezikut të bombardimeve.
“Ne nuk duam të dimë se cila palë po sulmon. Janë bombat që bien rreth nesh ato që na kanë detyruar të largohemi”, është mesazhi i përsëritur nga refugjatët e mbërritur në Xhibuti.
Ky vend, i cili ndodhet përballë Jemenit në anën tjetër të ngushticës Bab al-Mandab, ka deklaruar se nuk synon të përfshihet në konflikt. Megjithatë, Xhibuti është një nga vendet më të militarizuara të Afrikës dhe pret baza të rëndësishme ushtarake të fuqive të mëdha, përfshirë Shtetet e Bashkuara dhe Kinën.
Në kampin Markazi ndodhen edhe refugjatë që kanë kaluar vite në Xhibuti. Mohammed Abdullarim, 63 vjeç, është larguar nga Adeni në vitin 2015 dhe prej atëherë jeton në kamp. Ai tha se situata e re në Jemen ka rikthyer dhimbjen për vendin e tij dhe për njerëzit që vazhdojnë të vuajnë pasojat e luftës.
Konflikti në Jemen ka shkaktuar prej vitesh një krizë të rëndë humanitare. Lufta civile, e cila u përshkallëzua në vitin 2014, ka shkaktuar dhjetëra mijëra viktima dhe ka zhvendosur miliona njerëz.
Një armëpushim i ndërmjetësuar nga OKB-ja në vitin 2022 kishte ulur ndjeshëm intensitetin e luftimeve, por në muajt e fundit situata është përkeqësuar sërish, me shkëmbime sulmesh me raketa, dronë dhe bombardime ajrore.
Në kampin Markazi, refugjatët thonë se kthimi në Jemen do të jetë i mundur vetëm nëse vendi rikthehet në paqe.
“Ne jemi të gatshëm të kthehemi nëse paqja rikthehet në vendin tonë”, thotë Aisha Abdulkadir Mohammed, e cila kërkon siguri, ushqim, ujë dhe mundësi arsimimi për fëmijët.
Përtej përshkallëzimit ushtarak dhe rëndësisë strategjike të Bab al-Mandab për transportin detar dhe tregtinë globale, vala e re e luftimeve po shfaqet mbi të gjitha si një krizë humanitare për civilët jemenas, të cilët po lënë pas shtëpitë dhe pasuritë e tyre për t’u shpëtuar bombardimeve.
