Një pagë minimale prej 26.046 denarësh mbulon vetëm rreth 37,9 për qind të vlerës së shportës minimale sindikale për një familje me katër anëtarë, që do të thotë se për mbulimin e nevojave bazë mujore nevojiten pothuajse tri paga minimale, ka llogaritur propozuesi i ndryshimeve ligjore.
Një grup deputetësh të LSDM-së, ndër të cilët edhe ish-ministrja e Punës dhe Politikës Sociale Jovana Trençevska, zëvendëskryeministri për çështje ekonomike Fatmir Bitiqi dhe lideri i LSDM-së Venko Filipçe, kanë paraqitur një propozim për ndryshime në Ligjin për pagën minimale. Sipas llogaritjeve të tyre, paga minimale nuk duhet të jetë më e ulët se 36.960 denarë dhe prandaj propozojnë që ajo të fillojë të zbatohet nga tetori, ndërsa në mars të vitit të ardhshëm të ketë përshtatje të rregullt sipas formulës ligjore.
I njëjti propozim ishte paraqitur edhe më 30 janar të këtij viti, por nuk kaloi as në Komisionin kompetent për çështje ekonomike, punë dhe politikë energjetike.
Në propozimin e re arsyetimi është se «pavarësisht ngadalësimit të inflacionit në raport me periudhën e mëparshme, kostot e jetesës vazhdojnë të jenë në një nivel më të lartë çmimesh, ndërsa efekti kumulativ i rritjes së çmimeve ul drejtpërdrejt fuqinë reale blerëse të punëtorëve, veçanërisht të atyre që marrin pagë minimale».
Propozuesit elaborojnë se një tregues veçanërisht i rëndësishëm për gjendjen reale të familjeve është vlera e shportës minimale sindikale të konsumit. Në gusht 2026 ajo arriti 68.675 denarë për një familje me katër anëtarë, ndërsa nëse merret parasysh edhe kostoja e një banesë me qira prej 60 metrash katrorë, shuma e nevojshme mujore arrin 84.050 denarë. Vetëm për ushqim dhe pije joalkoolike në gusht ishin të nevojshëm 25.032 denarë.
«Të dhënat e përmendura tregojnë se diferenca midis pagës minimale dhe kostove reale të jetesës mbetet jashtëzakonisht e lartë. Një pagë minimale prej 26.046 denarësh mbulon vetëm rreth 37,9 për qind të vlerës së shportës minimale sindikale për një familje me katër anëtarë, që do të thotë se për mbulimin e nevojave bazë mujore nevojiten pothuajse tri paga minimale. Nëse në kostot përfshihet edhe qiraja e banesës, një pagë minimale mbulon vetëm rreth 31 për qind të mjeteve të nevojshme. Kjo konfirmon nevojën që paga minimale të përcaktohet në një nivel që do të sigurojë përmirësim real të pozitës materiale të punëtorëve, e jo vetëm përshtatje formale me formulën e mëparshme», shkruhet në propozim-ligjin.
A do t’i pranonin punëdhënësit subvencionimin?
Në zgjidhjen e propozuar ligjore ka ndihmë edhe për punëdhënësit – t’u sigurohet ndihmë financiare për pagesën e diferencës së kontributeve mbi pagën minimale të rritur neto nga buxheti i shtetit, për periudhën tetor 2026 – mars 2027, në shumën prej 10.914 denarësh.
«Për zbatimin e ligjit të propozuar nevojiten mjete financiare shtesë në shumën prej 10.350.000.000denarësh nga Buxheti i Republikës së Maqedonisë së Veriut», ka llogaritur propozuesi.
Qeveria deri tani nuk ka pranuar të subvencionojë kontributet për kompanitë private mbi bazën e rritjes së pagës minimale, edhe pse kërkesa të tilla ka pasur nga aftësitë e biznesit, të cilët thonë se nuk mund ta mbajnë të gjithë koston e rritjes së tyre.
Dhoma Ekonomike e Maqedonisë, me theks të veçantë në pjesën për subvencionimin e kontributeve në zgjidhjen e propozuar ligjore, e ka vendosur propozim-ligjin në faqen e saj zyrtare.
Këtë vit, kur në mars po përcaktohej paga minimale, Qeveria doli me qëndrimin se për ta ishte e pranueshme edhe një pagë minimale më e lartë se ajo ligjore, nëse kështu do të binin dakord sindikata dhe punëdhënësit, sepse numri i atyre që marrin pagë minimale në administratë nuk është i madh, por theksuan se ata nuk do të subvenciononin kontributet.
Sipas rregullores aktuale, përshtatja e re është në mars
Sipas rregullores aktuale, përshtatja e radhës së pagave minimale duhet të bëhet në mars sipas formulës: sipas Ligjit për pagën minimale, «lartësia e paguar e pagës minimale në shumë bruto për mars çdo vit përshtatet me 50 për qind të rritjes së pagës mesatare neto të paguar në Republikën e Maqedonisë së Veriut për vitin e kaluar, sipas të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikës, dhe 50 për qind të rritjes së indeksit të kostove të jetesës për vitin e kaluar, sipas të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikës». Gjithashtu, sipas rregullores, «lartësia e pagës minimale, e përcaktuar në përputhje me paragrafin (1) të këtij neni, nuk mund të jetë më e ulët se 57 për qind e lartësisë së pagës mesatare neto të paguar në Republikën e Maqedonisë së Veriut për vitin e kaluar, sipas të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikës».
«Paga mesatare neto në qershor 2026 arriti 48.381 denarë, ndërsa paga minimale është 26.046 denarë, me çka paga minimale përbën vetëm rreth 53,8 për qind të pagës mesatare neto», theksohet në zgjidhjen e propozuar ligjore.
Së fundmi, ministri i Ekonomisë dhe Punës Besar Durmishi deklaroi në briefingun me gazetarët:
– Qeveria dhe Ministria e Ekonomisë dhe Punës janë të hapura për dialog me partnerët socialë për ndryshimin e formulës së përshtatjes së pagës minimale, llogaritjen sipas pagës mediale dhe për kontrata të reja kolektive, por të gjitha zgjidhjet duhet të merren mbi bazën e parametrave reale ekonomike.
