Presidenti rus Vladimir Putin ka krijuar prej vitesh një imazh si mbrojtësi i fundit i diktatorëve dhe udhëheqësve të rënë nga pushteti. Mirëpo, strehimi në Rusi nuk është një dhuratë pa kushte.
Për VIP-at e dëbuar, jeta në Moskë është një “kafaz i artë”: ata shijojnë luksin, por përballen me një jetë plot kufizime ushtarake, kontroll absolut nga Kremlini dhe heshtje mediatike të detyruar.
Shumica e tyre vendosen në Rublyovka, një lagje ekskluzive me vila luksoze në periferi të Moskës ku jeton elita ruse, ku çmimet e pronave janë ndër më të lartat në botë. Por për të marrë mbrojtje nga shërbimet sekrete ruse, çdo diktator duhet t’i shërbejë zotërisë së ri të tij.
Strehimi i diktatorëve dhe ish-aleatëve të rënë nga pushteti në Rusi përfshin:
* Bashar al-Assad (Siri): Pas rënies së regjimit të tij, ish-presidenti sirian u arratis në Moskë me familjen e tij, ku pasuria e tyre e patundshme përklohet në rreth 40 milionë dollarë. Edhe pse u dënua me vdekje nga një gjykatë në Damask, ai jeton i sigurt në Rublyovka, duke kaluar kohën me lojëra vizuale dhe duke rifreskuar njohuritë në oftalmologi. Sidoqoftë, Kremlini i ka ndaluar kategorikisht çdo dalje mediatike apo aktivitet politik për të mos dëmtuar negociatat me qeverinë e re siriane.
* Viktor Yanukovych (Ukrainë): Ish-presidenti pro-rus i Ukrainës, i cili u largua pas Revolucionit të Maidanit në vitin 2014, u strehua fillimisht në Rublyovka, përpara se të zhvendosej në një rezidencë luksoze në Soçi mbi Detin e Zi. Yanukovych shërben shpesh si mjet propagande për mediat shtetërore ruse, duke sulmuar Bashkimin Evropian dhe NATO-n.
* Familja e Slobodan Milošević (Ish-Jugosllavi): Ndërsa Milošević vdiq në Hagë gjatë gjykimit për krime guerre, bashkëshortja e tij, Mirjana Marković, dhe i biri, Marko Milošević, gjetën strehim të sigurt në Rusi. Ata jetuan me vite në periferitë me pyje të Moskës, duke shijuar statusin e azilantit politik dhe duke u mbrojtur nga fletë-arrestet ndërkombëtare.
* Askar Akayev (Kirgistan): Ish-presidenti i Kirgistanit u rrëzua nga pushteti gjatë “Revolucionit të Tulipanëve” në vitin 2005. Ai u iku trazirave duke u vendosur në Moskë, ku i u transferua puna shkencore dhe akademike në Universitetin Shtetëror të Moskës nën mbrojtjen e shtetit rus.
* Aslan Abashidze (Gjeorgji): Ish-udhëheqësi i rajonit autonom të Adjarasë në Gjeorgji u arratis në Rusi në vitin 2004 për t’iu shmangur akuzave të rënda për vrasje dhe korrupsion në atdheun e tij. Edhe ai u vendos në zonat ekskluzive rreth Moskës, ku vazhdon të jetojë plotësisht i mbrojtur.
* Anëtarë të Partisë së Rajoneve (Ukrainë): Përveç krerëve të shteteve, Moska mbron edhe dhjetëra ish-deputetë ukrainas dhe zyrtarë të nivelit të dytë. Shumë prej tyre paguajnë për mbrojtjen e tyre duke i dorëzuar shërbimeve sekret ruse të dhëna konfidenciale, rrjete financiare të larjes së parave apo materiale inteligjence.
Strehimi i figurave të tilla mban gjithmonë kosto e rreziqe të larta për Moskën, veçanërisht sa i përket sigurisë fizike ndaj operacioneve të hakmarrjes nga vendet e origjinës (siç ishte ekzekutimi i ish-deputetit ukrainas Illya Kyva pranë Moskës në vitin 2023). Sidoqoftë, për Vladimir Putinin kjo mbetet një strategji e rëndësishme gjeopolitike: u tregon aleatëve potencialë në mbarë botën se Rusia nuk i braktis kurrë njerëzit e saj, por me kushtin e vetëm që pasi të humbasin pushtetin, ata duhet të pranojnë të jetojnë në heshtje absolute brenda “kafazit të tyre të artë”.
