Arrestimi i kryebashkiakut të Stambollit shkaktoi protesta masive në Turqi. I akuzuar për korrupsion, spiunazh dhe shpifje, Imamoglu rrezikon 2.352 vite burg, ndërsa e ka kthyer procesin gjyqësor në një tribunë politike kundër autoritarizmit të regjimit të Recep Tayyip Erdogan.
Arrestimi i tij, më shumë se një vit më parë, nën akuza për korrupsion, shkaktoi një valë protestash në të gjithë Turqinë. I burgosur prej më shumë se trembëdhjetë muajsh, kryebashkiaku i Stambollit, Ekrem Imamoglu, vazhdon të konsiderohet kundërshtari kryesor politik i presidentit Recep Tayyip Erdogan.
Ndërsa përballet me një dënim të mundshëm prej 2.352 vitesh burg, ai po e përdor procesin gjyqësor si një tribunë politike për të denoncuar, sipas tij, rrëshqitjen autoritare të regjimit dhe për të mishëruar shpresën e opozitës për ndryshim në zgjedhjet presidenciale të vitit 2028.
Fytyra e tij tregon lodhje. Me shtatlartësinë prej 1.80 metrash, kostumin gjithmonë të rregullt dhe ecjen e sigurt, 54-vjeçari ende tërheq vëmendjen. Por pas më shumë se një viti në burg dhe javësh të tëra seancash pothuajse të përditshme, që prej 9 marsit, në gjykatën gjigante të kompleksit penitenciar të Silivrit, në periferi të largët të Stambollit, Imamoglu duket i rënduar.
Në fytyrën e tij dallohet pesha e akuzave dhe graviteti i situatës. Aktakuza prej 80 mijë faqesh dhe dokumentet shoqëruese të përgatitura nga prokuroria kërkojnë deri në 2.352 vite burg. Ai përballet me 142 akuza për “korrupsion”, “spiunazh” dhe “shpifje”, së bashku me 413 bashkëpunëtorë dhe zyrtarë të bashkisë së Stambollit, në një proces që mund të zgjasë me muaj apo edhe vite.
Më pas ai recitoi vargje të poetit turk Nazim Hikmet, të shkruara para Luftës së Parë Botërore: “Një tym kishte mbuluar gjithçka / një zë vinte nga larg / dëgjoni britmën e atdheut / dëgjojeni / gjykoni ndërgjegjen tuaj / pranvera e thyer e atdheut pret shpresën tuaj”.
Mesazhi i tij ndaj gjykatës dhe pushtetit ishte i qartë.
Dikur mediat konkurronin për të marrë intervista prej tij. Sot ai përgjigjet me letra nga qelia e tij prej 12 metrash katrorë. Përgjigjet e tij shkruhen në letër, digjitalizohen dhe shpërndahen nga ekipi i komunikimit, i cili vazhdon të funksionojë sikur ai të ishte ende në krye të Bashkisë së Stambollit.
Partia e tij, Partia Republikane Popullore (CHP), ka ngritur madje edhe një “zyrë të kandidatit presidencial” në Ankara, ndonëse Imamoglu nuk ka mundur asnjëherë të hyjë në të.
“Kur dëgjoj gjatë këtyre seancave atë që po përjetojnë qindra njerëz të pafajshëm, më dhemb zemra. Kjo është një çështje politike që prek fatin e të gjithë kombit. Ndjej përgjegjësi dhe jetoj me bindjen se për sa kohë nuk përulemi, autokracia që ka ndërtuar këtë proces të padrejtë nuk do ta përkulë kurrë popullin”, shkruan ai në një nga letrat e tij.
Në kohën e arrestimit të tij, më 19 mars 2025, Imamoglu kryesonte sondazhet dhe konsiderohej i vetmi politikan i aftë për të mposhtur Erdoganin, i cili ndodhet në pushtet prej gati një çerek shekulli.
Vetëm tre javë para arrestimit, ai kishte shpallur kandidaturën për presidencën e Turqisë. Më 23 mars, partia e tij pritej ta zyrtarizonte si kandidat përmes një procesi të hapur votimi.
Por arrestimi i tij ndryshoi gjithçka.
Megjithatë, në mënyrë të papritur, procesi i votimit u kthye në një plebishit popullor. Më shumë se 15 milionë qytetarë turq votuan në qendrat e ngritura nga CHP-ja për ta zgjedhur si kandidat presidencial, ndërkohë që ai ndodhej prej katër ditësh në burg.
Në javët që pasuan dhe deri në verën e vitit 2025, Turqia përjetoi valën më të madhe të protestave që prej demonstratave të Gezit në vitin 2013. Çdo ditë mijëra protestues, kryesisht të rinj, dolën në rrugë kundër asaj që e konsideronin një arrestim politik dhe antidemokratik.
Që prej fillimit të karrierës së tij politike, Imamoglu është krahasuar shpesh me vetë Erdoganin. Ashtu si presidenti turk, edhe ai vjen nga rajoni konservator i Detit të Zi, pranë Trabzonit. Si Erdogan në rininë e tij, edhe Imamoglu ka qenë i apasionuar pas futbollit dhe e ka luajtur atë në nivel gjysmë-profesionist.
Ai ka ndjekur gjithashtu mësime fetare dhe ka mësuar leximin e Kuranit që në fëmijëri, një element që CHP-ja e ka përdorur për të tërhequr elektoratin konservator.
“Kam marrë një edukim të mirë dhe fetar. Nuk e kam fshehur kurrë këtë. Por unë e jetoj besimin tim në mënyrë personale dhe nuk e përdor si mjet politik”, kishte deklaruar ai në vitin 2023.
Në krye të Stambollit, popullariteti i tij vazhdoi të rritej. I admiruar nga nacionalistët kemalistë, i respektuar nga islamistët dhe i konsideruar figurë konsensuale nga kurdët, Imamoglu shihej si një politikan bashkues.
Një ish-bashkëpunëtore e bashkisë e përshkroi atë si “një punëtor të palodhur”, që bashkëpunonte si me nacionalistë të djathtë, ashtu edhe me figura të majta.
Sipas shumë analistëve, pikërisht kjo e bëri të rrezikshëm për pushtetin.
Pas arrestimit, Imamoglu u transferua në burgun famëkeq të Silivrit, një kompleks gjigant me rreth 20 mijë të burgosur, në perëndim të Stambollit. Vendi konsiderohet simbol i kthesës autoritare të Turqisë në vitet e fundit, ku mbahen jo vetëm kriminelë të zakonshëm, por edhe kundërshtarë politikë, artistë dhe gazetarë.
Ai mbahet i vetëm në qeli. Ka të drejtë të përdorë kompjuterin vetëm dy orë në javë dhe lejohet të dalë për ajrim vetëm 90 minuta në javë, në një fushë të vogël futbolli brenda burgut.
“Është i vetmi moment kur mund të shoh qiellin e hapur. Por nuk dramatizoj privimin tim nga liria. E dija se kjo mund të ndodhte. Në historinë e këtij vendi ka pasur njerëz që kanë paguar çmime shumë më të rënda”, thotë ai.
Kur pyetet nëse mendon se mund të rifitojë lirinë sa kohë Erdogani mbetet në pushtet, ai përgjigjet: “Nëse kjo do të varej vetëm nga ata që besojnë se mund të mbajnë pushtetin duke goditur demokracinë dhe ligjin, atëherë jo”.
Por më pas shton: “Jam i bindur se një ditë ata do ta humbasin kontrollin”.
Sipas Imamoglut, Erdogan “ka harruar nga e merr pushtetin”. Ai akuzon presidentin turk se është larguar nga gara demokratike dhe po e zhyt vendin në krizë politike, gjyqësore dhe ekonomike.
Vetëm në javët pas arrestimit të tij, autoritetet turke u detyruan të injektonin më shumë se 40 miliardë dollarë për të mbrojtur lirën turke nga rënia në tregje.
Në çdo seancë gjyqësore, nga e hëna në të enjte, Imamoglu hyn në sallën e gjyqit përmes një tuneli nëntokësor. Në sallë ndodhen qindra avokatë, përfaqësues të opozitës dhe vëzhgues.
Në rreshtin e parë ulet gjithmonë bashkëshortja e tij, Dilek Kaya Imamoglu. Ajo organizon çdo javë tubime në mbështetje të familjeve të të burgosurve politikë.
“Dita kur qeveria vendos vetë se kush janë kundërshtarët e saj është dita kur vdes demokracia”, kishte deklaruar ajo pas arrestimit të bashkëshortit.
Një nga figurat kryesore të mbrojtjes së Imamoglut është avokati Mehmet Pehlivan, i cili edhe vetë është arrestuar nën akuza për pastrim parash dhe tentativë për të ndikuar në procesin gjyqësor.
Gjatë mbrojtjes së tij, Pehlivan deklaroi se shumë nga të arrestuarit fillestarë kishin ndryshuar dëshmitë nën presion dhe se raportet financiare nuk kishin zbuluar asnjë provë për përvetësim fondesh.
Ai denoncoi gjithashtu përdorimin e dëshmitarëve anonimë, praktikë që sipas tij po përdoret gjithnjë e më shumë në proceset politike në Turqi.
