Presidenti pezullon sërish mbrojtjen ushtarake për anijet tregtare vetëm një ditë pas nisjes së saj. Strategjia e tij tani përballet me tre probleme…
Presidenti amerikan Donald Trump e ka ndryshuar shpesh dhe në mënyrë të papritur strategjinë e tij në luftën me Iranin. Ai pezulloi “Project Freedom”, operacionin që synonte t’u mundësonte anijeve tregtare kalimin përmes Ngushticës së Hormuzit, vetëm një ditë pas nisjes së tij.
Në platformën e tij Truth Social, ai shkroi se ishte kërkuar nga “Pakistani dhe vende të tjera” që ta pezullonte operacionin “për një kohë të shkurtër, për të parë nëse mund të arrihet dhe të nënshkruhet një marrëveshje”. Pakistani është ndërmjetës mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit; Trump ka justifikuar edhe më parë hapa të veçantë në konflikt me kërkesa nga Pakistani.
Operacioni “Project Freedom”, ku janë përfshirë një numër i madh ushtarësh amerikanë, kishte nisur vetëm të hënën. Ai synonte të siguronte kalim të sigurt në pjesën jugore të Ngushticës së Hormuzit përmes mbrojtjes ushtarake. Shefi i Shtabit të Përgjithshëm amerikan, Dan Caine, tha se shkatërrues amerikanë me raketa të drejtuara dhe anije të tjera luftarake po vepronin kundër mjeteve të shpejta iraniane dhe dronëve, të cilët përbënin kërcënim në ngushticë.
Sipas tij, më shumë se 1500 anije me rreth 22.500 marinarë kanë mbetur të bllokuara në Gjirin Persik. Të hënën, në ditën e parë të operacionit, dy anije tregtare përdorën mbrojtjen amerikane për të kaluar Ngushticën e Hormuzit, sipas raportimeve të mediave amerikane.
Trump e justifikoi pezullimin e operacionit edhe me “përparim të madh” në negociatat me Iranin. Nuk pati informacione të tjera publike për këtë. Megjithatë, Trump ka shpallur edhe më parë përparime pa u zgjidhur konflikti. Strategjia e tij vazhdon të vështirësohet nga probleme të brendshme politike, një i ri dhe dy të vjetër.
Kongresi
Problemi i ri lidhet me të ashtuquajturën “War Powers Resolution” të vitit 1973. Sipas saj, presidenti mund të përdorë forcat e armatosura vetëm për 60 ditë pa miratimin e Kongresit. Ky afat për luftën me Iranin skadoi më 1 maj, sepse presidenti e kishte njoftuar zyrtarisht Kongresin për operacionin kundër Iranit më 2 mars.
Tani administrata argumenton se operacioni “Epic Fury”, me të cilin nisi lufta, ka përfunduar me armëpushimin e rënë dakord së fundmi, prandaj nuk nevojitet miratimi i Kongresit. “Project Freedom” në Ngushticën e Hormuzit konsiderohet një operacion i ri.
Ky argumentim, i kritikuar nga demokratët, mund ta vështirësojë kthimin e Trumpit te sulme më të mëdha kundër Iranit, edhe pse ai kërcënoi sërish për këtë të mërkurën. Edhe operacioni në Ngushticën e Hormuzit, i paraqitur si mision i ri, po përshkruhet nga administrata si i kufizuar. “Ne nuk kërkojmë luftë”, tha ministri i Mbrojtjes Pete Hegseth.
Ekonomia
Ashtu si në pjesën më të madhe të botës, edhe në Shtetet e Bashkuara çmimet e benzinës janë rritur ndjeshëm. Një gallon (3,785 litra) kushtonte të hënën mesatarisht 4,452 dollarë. Më 23 shkurt, pak ditë para fillimit të luftës, çmimi ishte ende 2,937 dollarë.
Centre for Economic Policy Research, një institut kërkimor në Paris, publikoi në fillim të javës një vlerësim sipas të cilit inflacioni në Shtetet e Bashkuara në vitin 2026 mund të rritet me 0,6 për qind (inflacioni bazë me 0,2 për qind), nëse bllokada e Ngushticës së Hormuzit do të zgjaste “në një skenar optimist” vetëm një tremujor.
Kjo nuk do të ishte vetëm një problem për ekonominë amerikane, por edhe një problem politik për Trumpin. Votuesit amerikanë, ashtu si qytetarët në vende të tjera, nuk i mirëpresin rritjet e çmimeve. Në debatin publik në SHBA po flitet gjithnjë e më shumë për një “krizë përballueshmërie”, me të cilën kuptohet se shumë mallra të jetës së përditshme po bëhen të papërballueshme sidomos për shtresat me të ardhura të ulëta dhe të mesme.
Një nga premtimet kryesore elektorale të Trumpit ishte rikthimi nën kontroll i inflacionit, i cili ishte rritur gjatë presidencës së paraardhësit të tij, Biden. Kjo e bën më të vështirë për presidentin të ndjekë një strategji afatgjatë presioni, siç është aktualisht bllokada e porteve iraniane.
Politika
Situata ekonomike lidhet ngushtë me problemin politik që Trumpi i ka sjellë vetes me luftën. Në një sondazh të “Washington Post”, ABC dhe Ipsos, 61 për qind e të anketuarve thanë se përdorimi i mjeteve ushtarake ishte një gabim.
Në luftërat e Vietnamit dhe Irakut, ku pati humbje të mëdha amerikane, u deshën vite që kundërshtimi në sondazhe të arrinte nivele kaq të larta. Megjithatë, Trump vazhdon të ketë mbështetje të fortë mes votuesve republikanë. 79 për qind e tyre thanë se lufta ishte vendimi i duhur.
Megjithatë, kjo klimë mund të ndikojë në zgjedhjet për Kongresin në vjeshtë, sepse aty rëndësi ka edhe mobilizimi i demokratëve dhe votat e të pavarurve. Mes të pavarurve që anojnë nga republikanët, 52 për qind e konsideruan luftën të drejtë, ndërsa 46 për qind një gabim.
Lufta po ndikon edhe te figurat me ndikim politik në rrjetet sociale, të rëndësishme për lëvizjen MAGA të Trumpit. Disa nga mbështetësit e tij më të njohur e akuzojnë presidentin se ka thyer premtimin elektoral për t’i dhënë fund “luftërave të pafundme të Amerikës”; mes tyre edhe gazetari i njohur Tucker Carlson, i cili është distancuar publikisht nga Trumpi.
Edhe kjo rrit presionin e brendshëm mbi presidentin për të arritur një zgjidhje të shpejtë dhe kufizon mundësitë e tij ushtarake. Për shembull, përdorimi i trupave tokësore, të cilin Pentagoni thuhet se e kishte përgatitur që në mars, ka shumë gjasa të thellojë edhe më tej përçarjet mes mbështetësve të Trumpit. /Përshtatur nga FAZ/
