Bashkëthemeluesi i Microsoft ngre shqetësimin për humbjen masive të vendeve të punës, përdorimin e AI për armë biologjike dhe rrezikun e një pandemie të re. Ai kërkon rregulla më të forta, taksim të përdorimit të teknologjisë dhe mbrojtjen e disa profesioneve nga automatizimi.
Bill Gates ka dhënë një nga paralajmërimet e tij më të forta për zhvillimin e inteligjencës artificiale, duke argumentuar se bota nuk është ende e përgatitur për pasojat që mund të sjellë për tregun e punës dhe sigurinë globale.
Në një intervistë për New York Times, bashkëthemeluesi i Microsoft tha se trajtimi urgjent i rreziqeve që lidhen me AI duhet të bëhet “prioriteti kryesor i botës”. Sipas tij, zhvillimet e fundit teknologjike kanë ecur shumë më shpejt nga sa kishte parashikuar.
Gates pretendon se industria e teknologjisë nuk po flet hapur për përmasat e rrezikut, ndërsa në këtë sektor janë në lojë interesa të mëdha financiare.
“Në privat, njerëzit që e kuptojnë sa e mirë është kjo teknologji dhe sa shumë po përmirësohet, janë shumë të shqetësuar”, tha Gates.
Ai shtoi se drejtuesit e industrisë hezitojnë t’i shprehin publikisht këto shqetësime, duke e përshkruar qëndrimin e tyre me fjalët: “Hajde, mos i thuaj këto. Po na bën keq – po përpiqemi të mbledhim trilionin e ardhshëm të dollarëve”.
Gates shpjegoi se vendosi të ndërhyjë publikisht tani, pasi përparimi i AI ka tejkaluar pritshmëritë e tij. Ai përmendi si shqetësime mundësinë që sistemet e avancuara të dalin nga kontrolli i krijuesve të tyre dhe aftësinë e tyre potenciale për të dhënë udhëzime që mund të përdoren në krijimin e armëve biologjike.
“Thjesht po ecin me gazin deri në fund dhe shpresojnë se të mirat do të jenë më të mëdha se të këqijat”, tha ai për mënyrën se si industria po avancon me teknologjinë.
Gates tregoi se vetëm tri herë gjatë jetës së tij është befasuar në këtë shkallë nga një zhvillim teknologjik. Hera e parë ishte në vitin 1980, kur pa një ndërfaqe grafike që më vonë do të ndihmonte në transformimin e kompjuterëve personalë. Hera e dytë ishte në vitin 2022, kur drejtues të OpenAI shkuan në shtëpinë e tij për t’i demonstruar teknologjinë që do të çonte te ChatGPT.
Hera e tretë, sipas tij, ndodhi këtë vit, kur pa nga afër përparimin e Claude Code të Anthropic. Programimi është fusha që Gates thotë se njeh më mirë, ndaj aftësitë e sistemit e befasuan veçanërisht.
“Ideja që tani këto gjëra janë, në një kuptim real, më të mira se unë, të bën të thuash: ‘Çfarë dreqin?’”, deklaroi ai.
Një nga shqetësimet kryesore të Gates lidhet me punësimin. Revolucionet e mëparshme teknologjike, sipas tij, krijuan në fund më shumë vende pune sesa eliminuan, por ai nuk është i bindur se kjo do të përsëritet me inteligjencën artificiale.
Epoka e AI është “krejtësisht, absolutisht dhe plotësisht ndryshe”, tha Gates. Ai parashikon se, pa masa mbrojtëse, humbjet masive të vendeve të punës do të jenë të pashmangshme, sepse teknologjia do të depërtojë në pothuajse të gjithë sektorët e ekonomisë. Kjo, sipas tij, do ta bëjë më të vështirë që punonjësit e zëvendësuar në një sektor të gjejnë punë në një tjetër.
Për të frenuar këtë proces, Gates propozon vendosjen e një takse të re mbi përdorimin e inteligjencës artificiale, të cilën e quan “token tax”. Synimi do të ishte rritja e kostos së zëvendësimit të njerëzve me sisteme AI, ndërsa të ardhurat e mbledhura mund të përdoren për të mbështetur personat që humbin vendet e punës.
Ai propozon gjithashtu që disa profesione të rezervohen vetëm për njerëzit. Gates e quan këtë koncept “Human Reserved” dhe mendon se mund të zbatohet veçanërisht në profesione ku marrëdhënia personale dhe njerëzore është thelbësore, si kujdesi për të tjerët.
Shqetësimi i tij shkon përtej ekonomisë. Gates kërkon marrëveshje të reja ndërkombëtare për kontrollin e rreziqeve ekstreme, veçanërisht të bioterrorizmit. Sipas tij, një numër i vogël personash me akses në sisteme shumë të avancuara AI mund të fitojnë aftësi për zhvillimin e patogjenëve të rinj.
Ai kërkon që sistemet e inteligjencës artificiale me potencial për t’u përdorur në zhvillimin e armëve biologjike t’i nënshtrohen vlerësimeve të detyrueshme të sigurisë.
Duke komentuar idenë që kompanitë të vendosin vetë rregullat e sigurisë, Gates ishte kategorik: “Vetërregullim për mjetin më të rrezikshëm që është shpikur ndonjëherë? Jo, faleminderit!”.
Bashkëthemeluesi i Microsoft tha se ndodhet në një “gjendje shoku” për shkak të mungesës së urgjencës me të cilën po trajtohen këto çështje. Ai bëri të ditur gjithashtu se do ta ngrejë temën e inteligjencës artificiale në takimet e tij me udhëheqës botërorë.
Gates pranoi edhe paradoksin e pozicionit të tij: një nga figurat që kontribuoi në përhapjen e industrisë moderne të kompjuterëve po paralajmëron tani për rreziqet globale të teknologjisë që kjo industri po zhvillon.
“Nuk më pëlqen t’u sjell njerëzve lajme të këqija dhe nuk më pëlqen të them se inovacioni në fund mund të ketë një bilanc negativ. Por këtu kemi arritur”, tha Gates.
