Shumë baballarë përshkruajnë vitin e parë pas lindjes së fëmijës si një periudhë ku ndihen sikur po bëhen njerëz të tjerë. Përveç mungesës së gjumit dhe stresit të përditshëm, ata shpesh flasin për një ndryshim të brendshëm më të vështirë për t’u shpjeguar — sikur truri i tyre po funksionon ndryshe.
Tani, një studim i ri shkencor sugjeron se kjo ndjesi nuk është vetëm metaforë, por ka bazë biologjike.
Studimi, i publikuar në Nature përmes revistës Translational Psychiatry, ndoqi 25 baballarë për herë të parë gjatë gjashtë muajve të parë pas lindjes së fëmijës.
Studiuesit, të udhëhequr nga Negin Daneshnia në Universitetin RWTH Aachen në Gjermani, realizuan skanime të trurit menjëherë pas lindjes dhe më pas në javët 3, 6, 9, 12 dhe 24 pas lindjes, si dhe një kontroll tjetër pas dy vitesh.
Rezultatet treguan ndryshime të qarta dhe të shpejta në strukturën e trurit të baballarëve, veçanërisht gjatë gjashtë javëve të para.
Sipas studiuesve, gjatë kësaj periudhe u vu re ulje e volumit të substancës gri në disa rajone të trurit, përfshirë zonat që lidhen me përpunimin shqisor, kujtesën emocionale, mendimin social dhe vetëdijen personale.
Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se kjo nuk do të thotë dëmtim apo humbje e funksionit të trurit.
Përkundrazi, bëhet fjalë për një proces të njohur si “prerje nervore”, ku truri eliminon lidhjet më pak të rëndësishme për të forcuar qarqet që janë më të nevojshme për kujdesin ndaj fëmijës, vëmendjen dhe reagimin emocional.
Pas fazës fillestare të ndryshimeve, truri filloi të stabilizohej. Rreth javës së 12-të, studiuesit vunë re rritje të substancës gri në rajonet frontale dhe cerebelare të trurit — zona që lidhen me planifikimin, kontrollin emocional dhe koordinimin motorik.
Studiuesit analizuan gjithashtu mënyrën se si komunikojnë rajonet e ndryshme të trurit me njëra-tjetrën.
Ata zbuluan se lidhjet me zonat e përpunimit shqisor u dobësuan, ndërsa u forcuan lidhjet me rajonet që kontrollojnë emocionet, vëmendjen dhe kontrollin njohës.
Sipas ekspertëve, kjo përputhet me përvojat që shumë baballarë raportojnë pas lindjes së një fëmije — ndjeshmëri më të madhe ndaj zërit të foshnjës, vigjilencë të vazhdueshme dhe reagime emocionale më intensive.
Studiuesit identifikuan javët e gjashta deri të nënta pas lindjes si një “periudhë kritike” për neuroplasticitetin e baballarëve, pra periudhën kur truri pëson ndryshimet më të mëdha dhe është më i ndjeshëm ndaj mjedisit përreth.
Ekspertët thonë se ky zbulim mund të ketë rëndësi edhe për politikat e lejes prindërore, pasi në shumë vende baballarët rikthehen shumë shpejt në punë pikërisht gjatë periudhës kur truri i tyre po kalon transformimin më të madh neurologjik.
Deri vonë, shumica e studimeve mbi ndryshimet neurologjike gjatë prindërimit janë fokusuar tek nënat. Studimi i ri sugjeron se edhe truri i baballarëve kalon një riorganizim të vërtetë biologjik gjatë muajve të parë të jetës së fëmijës.
