Trendy

SHBA dhe Arabia Saudite drejt marrëveshjes bërthamore/ Trump i hap rrugën pasurimit të uraniumit, shqetësime për garë të re në Lindjen e Mesme

Para 2 javë

Shtetet e Bashkuara dhe Arabia Saudite pritet të shpallin një marrëveshje historike për bashkëpunim bërthamor, e cila do të zgjasë deri në 30 vjet dhe do t’u hapë rrugë kompanive amerikane të marrin pjesë në zhvillimin e industrisë bërthamore saudite.

SHBA dhe Arabia Saudite drejt marrëveshjes bërthamore/ Trump i hap rrugën pasurimit të uraniumit, shqetësime për garë të re në Lindjen e Mesme

 22/07/2026 15:27

Shtetet e Bashkuara dhe Arabia Saudite pritet të shpallin një marrëveshje historike për bashkëpunim bërthamor, e cila do të zgjasë deri në 30 vjet dhe do t’u hapë rrugë kompanive amerikane të marrin pjesë në zhvillimin e industrisë bërthamore saudite.

Sipas planit, pas përfundimit të një studimi të përbashkët SHBA-Arabi Saudite, mbretëria mund të ndërtojë edhe një impiant për pasurimin e uraniumit në territorin e saj. Zyrtarisht, programi synon përdorimin paqësor të energjisë bërthamore, por ekspertët paralajmërojnë se kjo do ta afronte Arabinë Saudite me të ashtuquajturën “aftësi bërthamore prag”, që do t’i lejonte, nëse do të merrej një vendim politik, të kalonte në zhvillimin e një programi ushtarak në një kohë relativisht të shkurtër.

Për dekada me radhë, Uashingtoni ka kërkuar që partnerët e tij në Lindjen e Mesme të heqin dorë nga pasurimi vendas i uraniumit dhe ripërpunimi i karburantit bërthamor. Shembulli më i njohur është marrëveshja me Emiratet e Bashkuara Arabe në vitin 2009, ku Abu Dhabi pranoi të mos pasuronte uranium dhe lejoi kontrolle të zgjeruara nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA).

Ndryshe nga ai model, marrëveshja me Arabinë Saudite nuk përfshin dorëheqjen nga pasurimi i uraniumit dhe as nënshkrimin e Protokollit Shtesë të IAEA-së, çka ngre pikëpyetje për nivelin e mbikëqyrjes ndërkombëtare.

Administrata e Donald Trump argumenton se marrëveshja do të shoqërohet me mekanizma dypalësh kontrolli dhe verifikimi, të cilët, sipas saj, plotësojnë standardet amerikane për mospërhapjen e armëve bërthamore. Megjithatë, detajet e këtyre mekanizmave nuk janë bërë publike.

Marrëveshja shihet gjithashtu si kontradiktore me politikën amerikane ndaj Iranit. Për vite me radhë, SHBA ka ushtruar presion mbi Teheranin duke argumentuar se pasurimi i uraniumit mund të shërbejë si bazë për ndërtimin e armëve bërthamore. Tani, lejimi i një kapaciteti të ngjashëm për Arabinë Saudite pritet të përdoret nga Irani si argument për standarde të dyfishta.

Trending