Teherani vendos kushte për nisjen e negociatave përfundimtare me Uashingtonin, ndërsa Marco Rubio kundërshton çdo tarifë iraniane në Ngushticën e Hormuzit…
Pavarësisht nënshkrimit të memorandumit të bashkëpunimit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, përplasja politike dhe diplomatike mes palëve vazhdon. Teherani publikoi së fundmi një video nga programi sekret “Zafar-66”, i cili synon zhvillimin e kapaciteteve për lëshimin e raketave balistike nga deti.
Fjala “Zafar” në persisht do të thotë “fitore” ose “triumf”. Sipas informacioneve të publikuara, testi i programit ishte kryer me sukses rreth 30 vjet më parë. Ndërkohë, Irani deklaron se negociatat për një marrëveshje përfundimtare me SHBA-në do të varen nga zbatimi i disa kushteve themelore të përcaktuara në Memorandumin e Bashkëpunimit.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, tha se bisedimet me Uashingtonin do të fillojnë vetëm pasi të dyja palët të kenë nisur zbatimin e pesë dispozitave kryesore të memorandumit të nënshkruar në Islamabad.
Sipas Teheranit, këto dispozita përfshijnë ndalimin e operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, heqjen e bllokadës detare amerikane, rivendosjen e lundrimit të sigurt tregtar përmes Ngushticës së Hormuzit, lejimin e eksporteve iraniane të naftës dhe transaksioneve përkatëse, si dhe lirimin e plotë të fondeve iraniane që ndodhen nën kufizime ose bllokime. Baghaei theksoi se negociatat për marrëveshjen përfundimtare do të nisin sapo këto masa të hyjnë në fazën e zbatimit.
Nga ana tjetër, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se Irani nuk do të mund të vendosë tarifa kalimi në Ngushticën e Hormuzit në kuadër të një marrëveshjeje të ardhshme me SHBA-në.
“Bëhet fjalë për një rrugë ndërkombëtare detare. Asnjë shtet nuk mund të vendosë tarifa ose pagesa për përdorimin e një korridori ndërkombëtar të lundrimit”, u tha Rubio gazetarëve, duke shtuar se vendet e rajonit ndajnë të njëjtin qëndrim.
Shefi i diplomacisë amerikane mbërriti në Abu Dhabi, ndalesa e parë e një turi në vendet e Gjirit Persik, me synimin për të qetësuar aleatët e SHBA-së, të cilët u goditën nga raketa dhe dronë iranianë gjatë konfliktit me Iranin.
Rubio konfirmoi se memorandumi me Iranin do të jetë një nga temat kryesore të diskutimeve me partnerët rajonalë.
Ai theksoi gjithashtu se disa çështje të rëndësishme nuk përfshihen në memorandum dhe do të kërkojnë diskutime të mëtejshme. Sipas tij, një armëpushim i plotë dhe i qëndrueshëm në rajon nuk mund të arrihet për sa kohë grupet e mbështetura nga Irani vazhdojnë të kryejnë sulme me raketa dhe dronë nga territori i Irakut ose të përfshihen në veprime të dhunshme, siç kanë bërë Hamas dhe Hezbollah.
Gjatë ditëve në vijim, Rubio pritet të zhvillojë takime me autoritetet e Emirateve të Bashkuara Arabe, më pas të vizitojë Kuvajtin dhe Bahreinin, ku do të marrë pjesë në një mbledhje të vendeve anëtare të Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit.
